نقش زيد در قتل عثمان در دوران خلافت عثمان ، انحرافها و كج‌رويها رواج بيشترى يافت ، بدعتهاى جديدى در دين نهاده شد و ظلم و ستمهاى فراوانى رخ داد . عثمان فرمانداران و كارگزاران خود را فقط از ميان بستگان و خويشان خود انتخاب مىنمود ، و بيت‌المال مسلمانان را ميان اقوام و نزديكان خود تقسيم مىكرد ، و با خشونت هر چه تمامتر ، صداى معترضين را در گلو خفه مىساخت . در همين رابطه ، عدّهء بسيارى از صحابيان برجستهء رسول خدا ( ص ) ، چون عمار ياسر ، ابن مسعود ، و ابوذر را به ضرب و جرح و تبعيد محكوم كرد و آنها را از حقوق و مزاياى اجتماعى محروم نمود . اين اعمال و رفتارهاى خشن و نابهنجار ، موجب رشد سريع انقلاب در سراسر كشور اسلامى و بسيج عمومى مردم عليه عثمان و واليان او گرديد . انقلابيّون از نقاط مختلف كشور در مدينه اجتماع كردند ، و خواهان بركنارى عثمان از دستگاه خلافت شدند . زيدبن صوحان جزء كسانى است كه در جريان شورش مردمى عليه عثمان ، به همراه عده‌اى از مردم كوفه به طرف مدينه حركت كردند . « 1 » زيد در مدينه روياروى عثمان از او انتقاد كرد ؛ او را مورد نكوهش قرار داد و از اعمال ناهنجارش بر حذر داشت . زيد خطاب به عثمان اينچنين گفت : « از راه منحرف شدى ، ملّت نيز از تو روى گردان شدند ، اعتدال پيشه كن تا مردم به تو نيز بازگردند . » و اين گفته را سه بار تكرار كرد . « 2 » عكس‌العمل عثمان در برابر سخنان شديداللحن زيد اين بود كه دستور

--> ( 1 ) . كامل ابن اثير ، ج 3 ، ص 158 . ( 2 ) . اعيان الشيعه ، ج 7 ، ص 104 ؛ تهذيب تاريخ دمشق ، ج 6 ، ص 13 .